فلم يكن في وقته و لا بعده مثله . و عنه اخذ أبو اسحاق الزجاج ، و أبو بكر بن السراج [ 1 ] ، و مبرمان [ 2 ] ، و اكابر من لقينا من الشيوخ ] . سيد مرتضى كه ناقل قول مبرد است مورد تعظيم علماء تاريخ و رجال است و از آنجا كه بواسطهء جناب سيد مرتضى طاب ثراه ، عبارت مبرد نقل كرده شد ، محتمل است كه متعصبي بملاحظة آن ، ماروار بر خود بپيچد ، و گردن كبر و غرور بر دارد ، و حرف تشكيك و تمريض بر زبان آرد ، پس براى تنكيس رأس ، و ازاحهء وسواس او ، تذكيرش بدرر و غرر فضائل باهره ، و جواهر زواهر مناقب فاخرهء آن جناب ، كه ائمه و اساطين و اعيان محققين سنيه ، بالجاء حق ذكر كرده‌اند ، و سابقا در جزء اول اين جلد ذكر كرديم ، كافى و وافى است ، بيانش آنكه از عبارت ابن خلكان در « وفيات الأعيان » [ 3 ] ظاهر است كه جناب سيد مرتضى ، نقيب طالبين بوده ، و امام بود در علم كلام و ادب و شعر ، و كتاب « غرر و درر » آن جناب نهايت جليل الشأن و عظيم المرتبه است ، كه در حق آن گفته : كه آن كتابى است ممتع كه دلالت مىكند بر فضل كثير و توسع در اطلاع بر علوم . و نيز ابن خلكان تصريح نموده بكثرت فضائل و ملح آن جناب . و نيز از آن ظاهر است كه ابن بسام [ 4 ] ، جناب سيد مرتضى را در كتاب « ذخيره » ذكر كرده ، و بمدح و ثناى آن جناب ، ذخيرهء شرف اندوخته ، و گفته آنچه حاصلش اين است : كه اين شريف ، امام ائمهء عراق است

--> [ 1 ] أبو بكر بن السراج : محمد بن السرى البغدادى النحوى المتوفى ( 316 ) . [ 2 ] مبرمان : محمد بن على بن اسماعيل أبو بكر العسكرى النحوى المتوفى ( 354 ) . [ 3 ] وفيات الأعيان ج 3 / 313 . [ 4 ] ابن بسام : أبو الحسن على بن بسام الاندلسى المتوفى ( 542 ) .